• Follow us on Twitter
  • Follow us on Facebook

Pahlawan Nasional R.Eddy Martadinata Ngagempur Andi Azis Di Makasar jeung RMS

Kénging HRS
Kintun kana Facebook

Ceuk  Sang Biduan mah “Laksamana Raja di Laut…”, Laksamana Martadinata mémang pahlawan Bahari Indonesia anu mashur. Panjangna mah Raden Eddy Martadinata nu dibabarkeun Maret 1921 di  Bandung.  Ramana Radén Ruchiyat Martadinata, ari ibuna  Radén Suhaemi. Ramana téh klerek kantor  Departemen Peperangan pamaréntah Hindia Walanda, bumina di wewengkon Melong jalan Lengkong Besar Bandung.  Kulawarga Radén Ruchiyat terah ménak Tasikmalaya. Eddy Martadinata  téh  cikal  ti genep sadulur putra Bapa Radén Ruchiyat jeung Ibu Suhaemi.

 

Perjuangan Kamerdekaan 

Dina nataharkeun lahirna Proklamasi Kamerdekaan sabagian pamuda hususna pamuda laut Indonesia nu maratuh di Jakarta milu nyumbangkeun tanaga jeung pikirana, di antarana Eddy Martadinata anu mangsa harita geus beunghar ku luang pangalaman di dunya kalautan, digembleng jaman pendudukan Jepang. Sabada ninggalkeun kalungguhan Nahoda Kapal Latih pendidikan SPT, Eddy masih sering ngumpul jeung kanca mitrana, para siswa SPT di komplek pendidikan Kali Besar Barat Jakarta Kota. Eddy  metakeun upaya supaya meunang informasi-informasi penting ngeunaan kamekaran kaayaan  pikeun milu berjuang. Dina gempungan anu dipiluan ku para pamuda pelaut  éks murid-murid  SPT Jakarta.  Eddy sapara kanca  babarengan nékadkeun  tékad jeung karep geusan milu nataharkeun Proklamasi Kamerdekaan. Supaya henteu kanyahoan ku  tentara Jepang nu mangsa harita  masih  nyekel kakawasaan, bumi mertuana dipaké markas pamuda laut jeung  dijadikeun pusat kagiatan gerakan Pamuda Laut.  Ti bumi éta saban usik kaluar asup para bahariawan ngora anu teuneung ludeung.  Pikeun meunang informasi ngeunaan kagiatan para pamingpin bangsa  Eddy Martadinata, R.Suryadi,  Daryaatmaka ngadeuheus ka Bung Karno jeung Bung Hatta. Bung Karno  nganjurkeun supaya para pamuda laut   sacara aktip milu  nyumbangkeun tanaga  jeung pikiran  keur tanaharkeun  Proklamasi Kamerdekaan RI. Sapoé sabada proklamasi kamerdekaan 18 Agustrus 1945 Panitiya Persiapan Kemerdekaan Indonesia (PPKI)  netepkeun Undang-undang Dasar RI jeung milih Presidén katut wakil Presidén. Tanggal 19 Agustus 1945 PPKI ngabentuk  Kabinet Presidentil, netepkeun  sawatara  departemén Mentri sarta gupernur  unggal propinsi. Tanggal 22 Agustus 1945  ditetepkeun ogé  ngabentuk alat-alat perlengkapan nagara diantarana   Komite Nasional Indonesia (KNI)  jeung Badan Keamanan Rakyat (BKR). Dina gerakan ngambil alih kakawasaan ti Jepang, Eddy Martadinata jeung pasukan pamuda laut mampuh  ngawasa sajumlah kapal kayu milik Jepang nu ngadarangong di palabuan Pasar ikan  Jakarta jeung ngarampas sajumlah senjata. Maké senjata-senjata meunang ngarampas, Eddy Martadinata  jeung pasukana  neruskeun gerakan ngarebut  gedong-gedong perkantoran  jeung  markas pertahanan Jepang di wilayah Tanjungpriuk jeung sajumlah gedong di jalan Budi Utomo

 

Ahirna Jadi Angkatan Laut RI (ALRI).

Ngagunakeun  modal gedong-gedong jeung  perlengkapan militer  meunang ngarampas ti Jepang ,  Eddy Martadinata sabalad-balad  di antarana M.Pardi, Adam,  Daryaatmaka,  R.Suryadi, Untoro Kusmardjo jeung Jasanatakusumah maloporan ngadegkeun BKR Laut.  Pingpinanana ditunjuk M. Pardi nu séjéna jadi anggota.   Tanggal 10 September 1945 Komite Nasional Indonesia Pusat (KNIP)  ngesahkeun ngadegna BKR Laut.  Sabada BKR Laut ngadeg  Pamaréntah ngajakan para pamuda laut pikeun milu nyebarluaskeun berita proklamasi ka sakuliah  nagara. Eddy Martadinata saterusna ngabentuk tim ekspedisi  ka Lampung dipingpin ku  Jasanatakusumah nu tugasna   nyebarkeun berita proklamasi di Sumatra. Tanggal 5 Oktober  1945  BKR Laut dirobah jadi Tentara Keamanan Rakyat Bagian Laut (TKR Laut). Dina raraga nyampurnakeun organisasi   katentaraan nasional tanggal  25 Januari 1946 ngaran TKR Laut dirobah deui jadi   Tentara  Republik Indonesia  Bagian Laut  (TRI Laut).  Pebruari 1946  ahirna jadi  Angkatan Laut Republik Indonesia (ALRI). Ku ayana kamekaran  organisasi saperti kitu,  Markas TKR Laut di Jogjakarta  dirobah ngarana jadi  Markas Besar Umum (MBU) ALRI Jogjakarta. Lian ti kitu  dina organisasi ALRI  aya Markas Tertinggi   ALRI  nu pusatna di Lawang. Ayana dualismeu kapamingpinan ieu, saterusna ngalahirkeun konflik internal  di lingkungan ALRI. Eddy Martadinata  dijungjung lungguh jadi Kepala Staf Operasi V (Bagian Perencanaan), metakeun upaya  pikeun ngungkulan konflik. Lengkah mimiti Eddy ngondang  para perwira rumaja  musawarah pikeun ngawujudkeun mupakat.  Dina éta kasempetan Eddy Martadinata  miharep sangkan perwira-perwira senior  di Staf pingpinan MBU ALRI  Jogjakarta  jeung MT ALRI  Lawang  ku jiwa besar jeung sumanget toleransi kudu bisa bersatu dina hiji wadah nyaéta  Markas ALRI anu tunggal,  Eddy ogé miharep supaya  para perwira senior  bisa ngajauhan ambisi pribadi jeung kapentingan perorangan demi kapentingan perjuangan bangsa. Kulantaran   para senior kurang ngarespon  uar panyelukna, Eddy Martyadinata   nétélakeun mosi tidak percaya ka pingpinan ALRI nu ditujukeun ka pamaréntah. Eusi mosi tidak percaya  téh tujuana  sangkan sagancangna pamarentah / Staf  Pingpinan ALRI  anu  pasalia paham baé  dibebaskeun tina  tanggung jawab Angkatan Laut terus diganti ku perwira anu ditunjuk ku kolompok perwira rumaja.  Hasil positip tina upaya Eddy Martadinata  jeung para perwira rumaja nyaéta  dibentukna hiji badan nu disebut Dewan Angkatan Laut (DAL)  tanggal  20 Januari  1947. Déwan éta pisan anu engkéna   bakal mémérés kasulitan di lingkungan ALRI  kaasup nyusun  rencana reorganisasi ALRI  nu bakal  nyumponan aspirasi  kalangan ALRI.  Sabada suksés ngalaksanakeun pancén Kepala Staf  Operasi , Eddy Martadinata   dipercaya mingpin  Pendidikan & Latihan  Opsir Kalibakung . Mimiti pancén tugasna  bulan Maret 1940  Latihan Opsir  Kalibakung  mangrupa  pendidikan anu sipatna upgrading  (panataran) keur para perwira ALRI.   Sabada ngadangu berita ngeunaan  agresi Walanda, Eddy Martadinata anu keur mancén tugas  pendidikan Opsir  Kalibakung  gancang nangtukeun sikep nu pasti,  dicindekeun putusan yén pendidikan keur saheulaanan dieureunkeun heula, merangan musuh  leuwih diutamakeun. Para istruktur jeung siswa dikumpulkeun  saterusna dijadikeun pasukan tempur   keur ngajaga kamungkinan aya serangan Walanda ka Kalibakung.  Tanggal 25 Juli 1947  Eddy Martadinata jeung pasukana bener-bener kajadian perang campuh jeung pasukan Walanda deukeut Kalibakung  Kulantaran   kakuatan angkatan perangna  henteu saimbang, ahirna Eddy Martadinata mutuskeun pikeun mundur. Dina pertempuran harita, Eddy  kaleungitan dua siswana nyaéta Letnan II Siswiyanto jeung Letnan II Achmadi. Saterusna Eddy Martadinata ngagabungkeun diri jeung Staf pingpinan IV Tegal di Wonosobo. Sapanjang di Tegal, aktip mingpin pasukan di daérah-daérah kantong gerilya antara Tegal jeung Pakalongan.

Kol.R.Subiyakto jadi  KSAL.

Sabada agresi Walanda lekasan,  Eddy Martadinata diperbantukeun di   Markas Besar  ALRI Jogjakarta. Atuh uteukna muter deui, museur kana tarékahna geusan  nyampurnakeunn organisasi ALRI. Jeung kolompok para perwira rumaja Eddy  ngusulkeun deui ka pamaréntah  supaya milu mantuan nyampurnakeun organisasi ALRI  anu ramijud. Tétéla usulna ditampi turta dipairan hadé ku Mentri Pertahanan Bung Hatta, Nya diayakeun Reorganisasi jeung Rasionalisasi (Re & Ra) . Palaksanaana dipasrahkeun ka Komisi Reorganisasi ALRI (KRAL) nu dipingpin ku  Kol.R.Subiyakto jeung wakilna Eddy Martadinata nu harita pangkatna Mayor.   Hasil positip KRAL nyaéta  ngawujudkeun hiji pingpinan di kalangan Angkatan Laut ku jalan diangkatna Kol.R.Subiyakto jadi  Kepala Staf Angkatan Laut (KSAL). Tanggal 1 Desember 1948, KSAL jeung Eddy Martadinata dikuatan ku kurang leuwih 20 urang perwira ALRI ninggalkeun Pulo Jawa muru Aceh ngagunakeun pesawat Dakota  AURI. Bulan éta kénéh KSAL ngabentuk Kesatuan  Angkatan Laut Daerah Aceh (ALRI-DA) Komandana Kol.R.Subiyakto Wakilna Mayor Eddy Martadinata. Dina kalungguhan Wakil Komandan ALRI-DA, Martadinata  dipercaya  ngatur kagiatan Staf.  Tugas ALRI-DA  umumna ngawengku dua kagiatan, ngalaksanakeun pendidikan kelautan jeung   ngoordinasikeun Armada Penyelundup.  Bidang Pendidikan bisa muka  Training Station   di Serangjaya. Pikeun ngalaksanakeun pancena, Eddy Martadinata  ngajalankeunana enya-enya turta ampir henteu  emut dikacapé, estuning durduran dapon pancén bisa dilaksanakeun sahadé-hadéna. Langka katingal calik dina korsi mayunan méja, tapi ngulincer wé ka palabuan-palabuan, ka pusat pendidikan & Latihan, leuwih sering aya di lapangan batan di kantor. Kagiatan di  pangkalan tempat armada penyelundup   kacida diperhatikeunana.  Kurang leuwih genep bulan Eddy Martadinata jadi Wakil Komandan ALRI-DA, Juli 1940 Eddy Martadinata dipercaya mingpin sagemblengna ALRI-DA. Sérén sumérén kalungguhan ieu, raket kaitana jeung kaayaan di Pulo Jawa. 7 Mei 1949 teh kajadian Perjangjian Roem-Royen anu dina intina ngeureunkeun silih tembak antara Indonesia-Walanda. Kol.R.Subiyakto  mulang ka Jawa pikeun neruskeun pancen KSAL. Komandan ALRI-DA langsung dipasrahkeun sagemblengna ka Eddy Martadinata.   Oktober 1949 sabada sataun mingpin ALRI DA,Martadinata ditarik deui ka Jakarta ku Kol.Subiyakto, sabab harita téh  kakuatan Angkatan Laut Walanda dipasrahkeun ka ALRI dumasar   kana hasil kasaluyuan  Konperensi Meja Bundar (KMB). Tanggal 28 Desember  1949  Eddy Martadinata ditugaskeun  nampi papasrahan kapal perang  ti Angkatan Laut Walanda , saterusna éta kapal dingaranan   “RI Hang Tuah”  komandana Eddy Martadinata. April  1950  Eddy Martadinata diparéntah  ngalaksanakeun Operasi Militer  numpes Pemberontakan Andi AZIS DI Makasar.  Hang Tuah milu maju jurit mawa para prajurit ALRI  ka Makasar Tugas utamana ngablokadeu  perairan Makasar , ngakut jeung ngabalabuhkeun pasukan Angkatan Darat  sarta ngalakukeun bombardemen sasaran musuh di darat dicentang ti laut.  Sabada ngalaksanakeun pancen numpes Abdi Azis di Makasar , 17 April 1950   Eddy Martadinata diparéntah mawa rombongan Misi Perdamaian pamaréntah RI anu dipingpin ku Dr.Leimena ka Ambon.  Rék nyoba ngajakan badami ka Somukil  pingpinan RMS, tapi tétéla ditolak ku pihak RMS, atuh Misi Perdamaian téh mulang ngalongkewang. Kulantaran kitu pamaréntah RI kapaksa neukteuk bari anggeus  ngajak tarung tutunggulan, operasi militer dilancarkeun. Kapal-kapal perang ALRI  diketrukeun deui keur ngagempur RMS di Maluku. *** (Hanca/ HRS- Tina “Pahlawan Nasional asal Jawa Barat” karya Nina Herlina Lubis).

Kirim Koméntar tina Facebook

Kirim Koméntar

Jenengan
Alamat Émail
Alamat Wéb
Koméntar
Serat Kodeu: