• Follow us on Twitter
  • Follow us on Facebook

Dongéng-Dongéng Pieunteungeun (II)

Kénging R.H. Muhamad Musa
Kintun kana Facebook

 

R.H. Muhammad Musa

 

5. Ucing jeung Titiran

Aya titiran, ngaléléwé kalakuan ucing nu unggal poé sok mindah-mindahkeun anakna.

Ceuk titiran téh, “Ucing, naha manéh mah loba teuing ceta hayang anak salamet téh? Meureun sangkan ulah dihakan ku musuh manéh nya. Saha anu mapatahan kudu ati-ati kitu téh?”

Ucing ngajawab, “Ah kanyaho sorangan baé, euweuh nu mapatahan. Balikanan manéh, da sainget kami tara ieu mindah-mindahkeun anak. Nu matak anak manéh mah mindeng aya nu nyokot, boh ku jelema boh ku kami.”

Hartina ieu dongéng: Jalanna urang kudu ati-ati téh bisa ku ngawaskeun kasalahan anu séjén. Éta nu ngaranna kapinteran. Nu hadé nu goréng bisa  dipaké conto.

 

 

6. Beurit jeung Landak

Keur usum tiris aya landak jeung beurit cantung. Landak boga paménta, hayang mondok dina liang beurit cantung da hayang nyingkahan hawa tiris. Teu mikir panjang, beurit gancang baé nitah landak sangkan asup kana liangna.

Tapi barang geus asup kana enggon beurit, Landak kalah cicing baé teu bijil-bijil. Malah tuluy ngeunah-ngeunah baé, depa dina liang beurit. Atuh nu boga liangna téh ngénca ngatuhu kukurilingan teu bisa asup. Tina heurin jeung rungseb ku seukeutna bulu landak. Bororaah bisa cicing, meus-meus kacocog ku bulu sémahna.

Beurit cantung kacida kaduhungeunana, rumasa salah teu panjang mikir. Nepi ka antukna beurit téh pok nyarita ka landak , “Ayeuna déwék geus teu betah euy cicing di luar. Ari rék asup ka jero heurin ku silaing da liang déwék téh teu bisa dicicingan ku duaan. Nu matak silaing ayeuna gancang kaluar ti liang déwék!”

Tapi landak kalah ngajawab bari seuri, “Saha anu teu betah cicing di jero ieu liang. Untung baé manéh tadi bijil, da déwék mah moal arék nyingkah undur tina ieu liang.  Puguh sakieu genahna.”

Hartina ieu dongéng: Mun urang rék ngawawuhan jalma, kudu dipikir heula masing asak. Sok réa jalma manggih kasusah lantaran gancang nyobat jeung teu panjang mikir.

 

 

7. Embé Badot jeung Sapi Jalu

Aya embé badot nu kacida bedasna. Sasama embé atawa dulurna kabéh taya nu kaduga nandingan karosaanana. Nu matak éta embé badot téh jadi sombong, boga rasa euweuh nu bisa ngalawanan manéhna. Malah hiji mangsa mah éta embé badot téh wani nangtang perang ka sapi jalu.

Barang papanggih jeung sapi jalu, tuluy anggang-anggangan baé taki-taki, maksud rék neunggar. Sebrut, gapruk sapi jalu téh diteunggar satakerna. Puguh baé embé badot téh ngajurahroh kalenger, satengah paéh. Tandukna remuk. Ari sapi nu teu kua-kieu, tuluy baé indit deui.

Barang embé badot sadar deui tina kalengerna, aya sobatna, embé séjén, ngaliwat ka dinya. Pok sobatna nanya, “Keur naon euy, ngadon ngajoprak di dinya?”

Embé badot ngajawab, “Ah, hayang nyaho baé kana kakuatan awak sorangan. Nyoba-nyoba kabedasan.”

Hartina ieu dongéng: kalakuan embé badot téh ngabuktikeun hiji omongan yén nu sombong mah méméh meunang cilaka sok pulutat-polotot. Ari geus cilaka mah sok ngaléhléh.

 

 

8.  Kaldé, Manuk Gagak, jeung Nu Ngangon

Aya kaldé keur nyatuan jukut deukeut tegal. Ditumpakan ku gagak bari macokan kulitna anu babak. Puguh baé kaldé téh nyerieun kacida. Sabisa-bisa manéhna gigibrig sangkan gagak nyingkah tina tonggongna. Tapi gagak téh teu daékeun nyingkah baé.

Teu jauh ti dinya aya nu ngangon. Ngan, gagak anu keur macokan téh diantep baé. Ukur dideukeutan, ari digebah mah henteu. Malah mah kalah ka seuseurian bari nempo kalakuan kaldé nu dianggapna ukur sisiwo.

Kaldé gegerendeng, “Emh, kanyeri déwék téh jadi dua ayeuna mah. Ari sabab, jalma anu sakuduna nulungan déwék, bet kalah nyeungseurikeun.”

Hartina ieu dongéng: Taya nu leuwih nyeri haté kajaba ti dicacampah. Tapi saha-saha anu nyacampah, nyeungseurikeun kanyeri, kasusah, atawa kawirang batur, éta jalma pantes dipikangéwa.

 

 

9.  Manuk kérak Tinggal Parungpungna

                Di hiji leuweung aya kérak nu keur muru parungpungna. Ngan baé éta parungpung nu jadi sayangna téh horéng geus dilindih ku ciung. Malah éta ciung téh geus ngendog jeung megarkeun anakna dina sayang kérak. Jangjang anak ciung geus humihid.

Ngan baé éta anak ciung téh siga geus teu salabar ngadago usum, geus hayang hiber baé bijil tina parungpung. Dicarék mah dicarék ku indung bapana téh, tapi tara ieuh didéngékeun. Barang kolot-kolotna keur pareng nyaba, salah sahiji anak ciung téh kaluar tina parungpung tuluy hiber. Lantaran buluna jangjangna tacan pepek, atuh hiberna ogé teu jauh, tuluy murag kana taneuh.

Éta anak ciung téh kapanggih ku budak angon, tuluy dipaké kaulinan. Sukuna nu hiji ditalian ku rara, disangsara sapoé jeput.

Barang jangjangna geus pepek, éta anak manuk ciung téh boga karék rék kabur, teu miduli kana sukuna anu dicangcang pageuh pisan. Tapi, manéhna maksa baé hiber sataker tanaga. Enya bisa lesot mah, tapi sukuna sempal sabeulah, tinggaleun dina cangcanganana. Atuh jadi cacad saumur hirupna, sarta jadi ngariweuhkeun dulur-dulurna nu welaseun ngurusanan, diperenahkeun dina dungus.

Hartina ieu dongéng: Ulah réa teuing mawa karep sorangan mun tacan mampuh katanagaan mah. Dina waktuna meunang sial, jadi apes saumur-umur. (hanca)

Kirim Koméntar tina Facebook

Kirim Koméntar

Jenengan
Alamat Émail
Alamat Wéb
Koméntar
Serat Kodeu: